Tìm hiểu căn nguyên bệnh Phì đại tiền liệt tuyến

Tìm hiểu căn nguyên bệnh Phì đại tiền liệt tuyến nhằm giúp Nam giới hiểu hơn về bệnh và tìm đúng phương pháp điều trị.

1. Định nghĩa

U xơ phì đại tiền liệt tuyến là một tình trạng phổ biến ở người đàn ông lớn tuổi. Còn được gọi là tăng sản lành tính tuyến tiền liệt (BPH) và tuyến tiền liệt mở rộng, U xơ phì đại tiền liệt tuyến có thể gây ra các triệu chứng tiết niệu khó chịu. Nếu không điều trị, u xơ phì đại tiền liệt tuyến có thể chặn dòng chảy nước tiểu trong bàng quang và có thể gây vấn đề cho bàng quang, đường tiết niệu hay thận.

Có một số phương pháp điều trị hiệu quả cho u xơ phì đại tiền liệt tuyến. Trong việc quyết định lựa chọn tốt bác sĩ sẽ xem xét các triệu chứng cụ thể, kích thước của tuyến tiền liệt, vấn đề sức khỏe khác có thể có và sở thích. Lựa chọn cũng có thể phụ thuộc vào những phương pháp điều trị có sẵn trong khu vực. Điều trị u xơ phì đại tiền liệt tuyến bao gồm thuôc men, thay đổi lối sống và phẫu thuật.

Phì đại tuyến tiền liệt

Phì đại tuyến tiền liệt nếu không điều trị kịp thời sẽ biến chứng nguy hiểm

2. Các triệu chứng

U xơ phì đại tiền liệt tuyến khác nhau ở mức độ nghiêm trọng giữa các nam giới và có xu hướng dần dần xấu đi theo thời gian. Khối u tiền liệt tuyến phì đại chèn ép vào niệu đạo gây nên những rối loạn tiểu tiện, với 2 hội chứng đặc trưng sau:

– Hội chứng tắc nghẽn đường tiểu: đi tiểu không hết, vẫn còn nước tiểu ứđọng trong bàng quang, phải gắng sức rặn, tiểu ngắt quãng, tia nước tiểu yếu, thậm chí không thành tia, đái chỉ nhỏ giọt (người ta thường hay ví người bịPĐLTTTL là “đái ướt mũi giày” là do nước tiểu nhỏ giọt xuống mũi giày) hoặc đái bị tắc xong lại đái tiếp, đi tiểu rất lâu… và nặng hơn có thể bị bí đái hoàn toàn.

– Hội chứng kích thích: luôn luôn có cảm giác rất mót đái, đái không hết, dễbị đái són, có nhu cầu đi tiểu nhiều lần trong cả ngày và đêm…

Biểu hiện lâm sàng u xơ tiền liệt tuyến

Trên thực tế, không rõ có mối liên quan giữa rối loạn tiểu tiện với kích thước của tiền liệt tuyến. Có người bệnh u nhỏ dưới 30gr nhưng lại có những rối loạn tiểu tiện rất nặng, ngược lại, có người bệnh u trên 100gr mà không có biểu hiện lâm sàng hoặc biểu hiện ở mức độ vừa phải.

3. Nguyên nhân

Tuyến tiền liệt là cơ quan của nam giới sản xuất hầu hết các chất lỏng trong tinh dịch, chất dịch màu trắng sữa nuôi dưỡng và vận chuyển tinh trùng ra dương vật trong quá trình xuất tinh (cực khoái). Nó nằm bên dưới bàng quang. Các ống vận chuyển nước tiểu từ bàng quang ra khỏi dương vật (niệu đạo) đi qua trung tâm của tuyến tiền liệt. Về cơ bản, niệu đạo đi qua tuyến tiền liệt. Khi tuyến tiền liệt phì đại, thu nhỏ lỗ và bắt đầu chặn dòng nước tiểu (cản trở).

Hầu hết đàn ông tiếp tục tăng trưởng tuyến tiền liệt trong suốt cuộc đời. Trong nhiều người đàn ông, sự tăng trưởng này tiếp tục u xơ phì đại tiền liệt tuyến, đủ để gây ra các triệu chứng tiết niệu hoặc chặn đáng kể lưu lượng nước tiểu. Các bác sĩ không chắc chắn chính xác những gì làm cho tuyến tiền liệt to ra. Nó có thể là do những thay đổi trong sự cân bằng của hormone giới tính ở nam giới lớn tuổi.

Yếu tố nguy cơ

Các yếu tố nguy cơ chính u xơ phì đại tiền liệt tuyến bao gồm:

– Lão hóa. U xơ phì đại tiền liệt tuyến ít khi gây ra các dấu hiệu và triệu chứng ở người đàn ông trẻ hơn 40 tuổi, nhưng khoảng một nửa những người đàn ông ở độ tuổi 60 có một số dấu hiệu và triệu chứng.

– Lịch sử gia đình. Cha hoặc anh em có vấn đề về tuyến tiền liệt có nghĩa là có nhiều khả năng có vấn đề.

– Dân tộc. U xơ phì đại tiền liệt tuyến phổ biến hơn ở người da trắng và đen.

4. Các biến chứng

U xơ phì đại tiền liệt tuyến trở thành một vấn đề nghiêm trọng khi nó cản trở khả năng trống bàng quang. Nếu đây là trường hợp, có thể sẽ cần phải phẫu thuật. Các biến chứng của u xơ phì đại tiền liệt tuyến bao gồm:

– Bí tiểu cấp tính. Bí tiểu cấp tính gây đau đột ngột, không có khả năng đi tiểu. Khi không thể đi tiểu, có thể để một ống (catheter) thông qua niệu đạo vào bàng quang. Hoặc, bác sĩ có thể mở thông bàng quang qua bụng dưới. Các loại ống thông cần sẽ phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể. Một số đàn ông với U xơ phì đại tiền liệt tuyến yêu cầu phẫu thuật hoặc các thủ tục khác để làm giảm bí tiểu.

– Nhiễm trùng đường tiểu (UTIs). Một số đàn ông với phẫu thuật u xơ phì đại tiền liệt tuyến cắt bỏ một phần tuyến tiền liệt để ngăn chặn nhiễm trùng đường tiết niệu thường xuyên.

– Sỏi bàng quang. Đây là nơi có thể gây nhiễm trùng, kích thích bàng quang, máu trong nước tiểu và tắc nghẽn dòng chảy nước tiểu thường gây ra do không hoàn toàn trống rỗng bàng quang.

– Bàng quang bị hư hại. Điều này xảy ra khi bàng quang không rỗng hoàn toàn trong một thời gian dài. Thành của bàng quang giãn, suy yếu và không co đúng cách. Thông thường, các triệu chứng của tổn thương bàng quang cải thiện sau khi phẫu thuật tuyến tiền liệt hoặc điều trị khác, nhưng không phải luôn luôn.

– Thận bị tổn thương. Điều này là do áp lực cao trong bàng quang do bí tiểu, áp suất cao trực tiếp có thể gây hại cho thận hay nhiễm trùng bàng quang rồi đến thận. Khi U xơ phì đại tiền liệt tuyến gây ra tắc nghẽn thận, một tình trạng gọi là ứ nước thận – kết quả là sưng phù các cấu trúc thu nước tiểu trong một hoặc cả hai quả thận.

Hầu hết đàn ông với u xơ phì đại tiền liệt tuyến không phát triển các biến chứng. Tuy nhiên, bí tiểu cấp tính và thiệt hại thận đặc biệt có thể có các mối đe dọa sức khỏe nghiêm trọng khi chúng xảy ra.

Trần Ngọc Lương – Tạp chí y học cổ truyền

Bình Luận

Bài thuốc hiệu quả